MODERN KLASİKLER DİZİSİ
ESKİ EŞ
Ursula Parrott
Çeviren: Serpil Çağlayan
Eski Eş, Caz Çağı’nın hüküm sürdüğü 1920’ler New York’unun mükemmel bir portresidir. Birinci Dünya Savaşı’nın korkuları geride kalmış; genç kuşak artık zevkusefa peşine düşmüştür. Yine bu dönemde geleneksel cinsiyet rollerine meydan okuyan, kendi ayakları üzerinde duran, eğlence kültürüne katılan, özgürlüğüne düşkün “yeni kadın” modeli ortaya çıkar. Ancak hızla değişen toplumsal normlar ve ahlaki değerler kadınlara özgürlük ve fırsatlar vaat etse de bu değişim erkeklerin amaçlarına daha çok hizmet eder.
Ursula Parrott, evliliği sona erdikten sonra reklam yazarı olarak çalışma hayatına atılan genç Patricia’nın hikâyesini anlatırken, evlilik hayatındaki eşitsizlikler, modern kadının karşı karşıya kaldığı yeni sorunlar ve mücadele etmek zorunda kaldığı çifte standart konusunda sözünü sakınmıyor. 1929 yılında, İktisadi Bunalım döneminin en civcivli zamanında, tam da Amerikan borsasının çöktüğü ay yayımlanan Eski Eş, o yıl 100 bin adet satılmıştı. Film hakları MGM tarafından satın alınmış ve romandan uyarlanan “The Divorcee” (Boşanmış Kadın) adlı filmin başrol oyuncusu Norma Shearer, en iyi kadın oyuncu Oscar’ını kazanmıştı.
HAYATA DAİR ŞEYLER
Paul Guimard
Çeviren: Melis Oflas
Otoyolda saatte 140 kilometre hızla giden bir araba, aniden önüne çıkan bir kamyonete çarpar – ama hikâye bundan ibaret değildir: Ağır yaralı sürücünün –bir avukat, bir sevgili, bir baba, bir insan– bilincinde, asla indirgenemeyecek ve tek bir anla silinemeyecek, eşsiz hayatı devam eder. Bu bilincin, okur için birkaç dakikalığına aralanan perdelerinin ardında çok tanıdık bir şey, yaşama coşkusu, hayattaki her şeye karşı heyecan kıpırdanmaktadır. Paul Guimard’ın, sıradan insanın biricik hayatına bir aşk mektubu niteliğindeki bu eseri, yayımlandıktan üç sene sonra, 1970 yılında aynı adla beyaz perdeye uyarlanmış ve Louis-Delluc Ödülü’ne layık görülmüştür.
ÇAĞDAŞ DÜNYA EDEBİYATI
KÖPEĞİN BİR GÜNÜ
Sander Kollaard
Çeviren: Erhan Gürer
Ellili yaşlarındaki Henk Van Doorn, temmuz ayında bir cumartesi sabahı her zamanki gibi kalkıyor, kahvaltı ediyor, köpeği Haydut’u yürüyüşe çıkarıyor ve çok geçmeden üzülerek fark ediyor ki Haydut hasta, veteriner durumunun ciddi olduğunu söylüyor. Henk yoğun bakım ünitesinde hastabakıcı olarak çalışıyor, dolayısıyla ölümden çok da uzak bir yaşamı yok fakat çok sevdiği yoldaşının hastalığıyla birlikte zihnini arada sırada meşgul eden sorgulamalar artık ayyuka çıkıyor. Fakat bugünün diğer günlerden bir farkı var: Henk, gün boyu başına geleceklerin onu hayatı ıskalamadan, doyasıya yaşamaya iteceğini henüz bilmiyor… Köpeğin Bir Günü, “hikâye kisvesine bürünmüş gölgelerden” ibaret olduğumuz hayatlarımızda yaşlanmanın yolun sonu anlamına gelmediğinin altını çizen, yaşama arzusuna sarılmanın, sıradanın içindeki güzelliğin farkına varmanın önemini ve insan yaşamının değerini incelikli ve nüktedan bir dille aktaran eşsiz bir roman.
EKOLOJİ
TRAKEL – TÜRKİYE’NİN KELEBEKLERİ
Merve Kurt, Ali Bali, Kaan Yılmaz, Onat Başbay, Umut Güngör, Hakan Yıldırım, Ömer L. Furtun
İki kıtanın kesişiminde şekillenen zengin doğası ve biyoçeşitliliğiyle dikkat çeken ülkemizde yaşayan kelebekleri kapsamlı bir yaklaşımla bir araya getiren TRAKEL Türkiye’nin Kelebekleri, metinlerinden görsel malzemesine dek özgün içeriğiyle, doğaya ve kelebeklere ilgi duyan okurlara rehberlik etmek için hazırlandı. Zarif yapılı minicik Mücevher Kelebeği’nden görkemli kanat açıklığıyla dikkat çeken Apollo’ya, ülkemizin tür listesine yeni katılan Süleyman’ın Kaplanı gibi Anadolu’ya özgü endemik türlerden göçmen kelebeklere kadar uzanan tam 369 kelebek türü; 2000 fotoğraf, her türe ait dağılım haritaları, tanım bilgileri ve karşılaştırma görselleriyle bu sayfalarda buluşuyor. 2010 yılında kurulan www.trakel.org üyelerinin katkılarıyla, 20 kişilik gönüllü bir ekibin yıllara yayılan emeğiyle hayat bulan bu eser; kelebekleri gerçek fotoğraflarıyla incelemenize, türleri daha yakından tanımanıza, onlarla nerede ve ne zaman karşılaşabileceğinizi öğrenmenize olanak tanıyor.
21. YÜZYIL KİTAPLIĞI
KIZIMA İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ ANLATIYORUM
Jean-Marc Jancovici
Çeviren: Hande Koçak
Çocuklar bazen yetişkinlerin sormayı unuttuğu soruları sorar: İklim gerçekten değişiyor mu? Bunun sorumlusu kim? CO2 neden bu kadar önemli? Denizler ne kadar yükselecek? Fosil yakıtlar modern hayatın neresinde duruyor? İklim değişikliğinin gıda, sağlık, göç ve savaşlarla nasıl bir ilişkisi var? İklim değişikliği genellikle ya teknik raporların soğuk diliyle ya da felaket haberlerinin sarsıcı görüntüleriyle anlatılır. Birinde mesele uzmanların alanına çekilir, diğerinde okur korku, suçluluk ya da çaresizlik içinde bırakılır.
Son yirmi yılda iklim değişikliği ve enerji dönüşümü tartışmalarına en fazla etki etmiş isimlerden biri olan Jean-Marc Jancovici ise Kızıma İklim Değişikliğini Anlatıyorum’da başka bir yol seçiyor, bu önemli meseleyi bir çocuğun doğrudan, yalın ve kaçınılmaz sorularına cevap vererek açıklıyor. Her soru Jancovici’yi bir mekanizmayı anlatmaya yöneltiyor. Atmosfer fiziğinden enerji tüketimine, tarımdan ormansızlaşmaya, iklim bozulmasından göçe ve siyasal kırılganlığa uzanan bağlantılar adım adım kuruluyor. Böylece, bilimsel bilgiyi kuşaklar arası bir konuşmaya dönüştüren sıradışı bir metin çıkıyor ortaya.
İNCELEME-ARAŞTIRMA
YARATICILIK – İNSANIN EVRİMİNDE VE TARİHÖNCESİNDE
Steven Mithen
Çeviren: Ebru Kılıç
Yaratıcılık, yalnızca modern insanın kültürel ayrıcalığı mıydı, yoksa evrimin çok daha eski bir ürünü mü? İnsanın Evriminde ve Tarihöncesinde Yaratıcılık, insan yaratıcılığının kökenlerini anlamaya yönelik disiplinlerarası bir keşif sunuyor. Editör Steven Mithen, yaratıcılığı sadece sanatla ya da estetikle sınırlı bir beceri olarak değil, insan zihninin evrimsel dönüşümünde ortaya çıkan temel bir bilişsel yapı olarak konumlandırıyor. Kitabın ilk bölümlerinde Mithen, zihinsel modüllerin etkileşimi, bilişsel esneklik ve sembolik düşünmenin doğuşu üzerine kapsamlı bir çerçeve sunarken; diğer yazarlar mağara sanatı, müzik üretimi, dilin evrimi, teknolojik yenilik, sosyal işbirliği ve kolektif bilinç gibi başlıklarla yaratıcılığın tarihöncesi tezahürlerini farklı açılardan inceliyor.
Antropoloji, arkeoloji, psikoloji ve bilişsel bilimleri bir araya getiren bu eser, yaratıcılığı hem hayatta kalmanın hem de anlam üretmenin asli bir formu olarak ele alıyor. Geçmişin izinde yürüyerek bugünkü düşünsel kabiliyetlerimizi sorgulamaya davet eden bu derleme, insan olmanın ne anlama geldiğine dair derin bir düşünce alanı açıyor.
“İnsan yaratıcılığını çevrenin, ekonominin ve toplumun incelenmesini dışarıda bırakan bir deha ışıltısı ya da münferit bir zihinsel olgu olarak görmememiz gerekiyor. Zira yaratıcılık gündelik hayatın malzemesidir: Zihinsel süreçlerden ayrılamayacağı gibi, bedensel faaliyet ve ihtiyaçlardan, sosyal ve ekonomik davranışlardan, arkeolojik incelemenin özünü oluşturan maddi kültürden de ayrılamaz.” – Steven Mithen
BEYDERE ZİRAAT MEKTEBİ – HALKA DOST, KÖYLÜYE YAR
Nurullah Kırkpınar
Beydere Ziraat Mektebi, Cumhuriyet’in tarım reformu projesi kapsamında kurulan ve tarım okulları ağının en önemli parçalarından birinin hikâyesi… 1943’te, Cumhuriyet’in 20. yılında, Manisa’nın Selimşahlar köyü yakınlarında kurulan okul, 2006 yılına kadar eğitim-öğretim hayatını aralıksız sürdürdü. Bu süre zarfında ülke ziraatının ihtiyacı olan nitelikli insan gücünü yetiştirmede aktif olarak yer aldı.
O dönem kurulan tarım okullarında Köy Enstitülerinde olduğu gibi iş, uygulama ve üretime dayalı bir eğitim politikası izleniyor, teknik ziraat ve bahçıvanlık okulları, Köy Enstitülerine benzer biçimde köy içinde kalkınma ideolojisinin tipik bir örneğini gösteriyordu.
Nurullah Kırkpınar bu çalışmasıyla, eğitim tarihimizin az bilinen bir tarafı olan tarım okulları ve tarım reformu bağlantısını Beydere Ziraat Mektebi örneği üzerinden aktarıyor. Ayrıca erken Cumhuriyet döneminde köylü-çiftçi çocuklarının teknik ziraatın gerekliliklerini öğrenerek modern tarımsal üretimi doğru teknik ve teçhizatla uygulaması için temelden ve yerinde eğitim sürecinin önemine ve ülkeye katkılarına dikkat çekiyor.
GENÇ YETİŞKİN – OKUL ÇAĞI
KİTAPLARIN GİZLİ YAŞAMI
Yazan & Resimleyen: Anne Mikus, Ron Heussen, Farid Rivas Michel
Çeviren: Sevengül Sönmez
Yazar fikirlerini sözcüklere döker, çizer çizimlere renk katar, tasarımcı harflerin arasına nefes alacak boşluklar bırakır. Yayın yönetmeni iyi bir kitabın kokusunu alır, editör güzel bir fikrin ve kitabın peşinden koşar, yazara rehberlik eder. Üretim sorumlusu bir kitap için gerekli her şeyle ilgilenir, matbaacı makineleri çalıştırır, mücellit rengârenk kâğıt yığınlarını kitaba dönüştürür. Ron Heussen, Anne Mikus ve Farid Rivas, yayıncılığı merak edenleri keyifli bir yolculuğa çıkarıyor. Bu yolculuk, kitap kurtlarının kendileri ve sevdikleri için en güzel kitapları bulabilecekleri yerde sonlanıyor: Kitabevinde…
